Adet Düzensizliği

Öncelikle isterseniz menstürasyonun - adet kanamasının ne olduğundan ve niye olduğundan biraz bahsedelim:

Rahim iç yüzeyinde her ay döllenmiş yumurtanın (gebeliğin), gelip yapışmasına ve buradan beslenmesi için damarlanmasını sağlayacak bir tabaka oluşur ve eğer döllenme yoksa bu duvar görevini tamamlayıp yerini alttan gelen yeni dokuya bırakarak dökülür, rahimden dolayısıyla vücuttan dışarıya atılır. Her ay bu işlem aynı şekilde tekrarlanır biz bu sürece menstürel siklus – adet düzeni, işlevini yitirerek yerini yeni oluşan yapıya bırakıp dışarıya atılan bu dokuya da adet kanı, mentürasyon kanaması diyoruz. Her insanın vücudundaki her düzenin birbirinden farklı olduğu gibi adet düzeni de kişiden kişiye göre farklılık gösterir.

Yıllardan beri yapılan çalışmalar ve elde edilen veriler sonucunda ;

• İdeal sürenin 28 ± 7 gün olduğu yani bir kanamanın ilk gününden, sonraki kanamanın ilk gününe kadar geçen sürenin en az 21 en fazla 35 gün olmasını normal kabul etmekteyiz.

• Ortalama menstürel kanama süresi de 5 ± 3 gün olarak kabul edilmektedir. Yani en az 2 gün, en fazla 8 gün süren adet kanaması normal sınırlar içindedir.

Kanamanın miktarı da önemlidir, bir adet kanması boyunca kaybedilen kan miktarı ortalama 40 ml olup, en fazlası 80 ml en azı 20 ml’dir. Bunların dışındaki kanamaları normal dışı kabul etmekteyiz ve bu anormal kanama dediğimiz kanamalar kadınlarımızın jinekolojik şikayetlerinin % 10 ila 15’ini oluşturmaktadır.

Kanamanızın normalden çok veya az miktarda olması, daha sık veya daha uzun aralıklarla gelmesi, ara kanamaların olması yaşam kalitenizi bozacağı gibi, sinir sisteminizi de etkileyecektir. Hemen ekleyelim ilerideki sayfalarımızda adet sancıları ve adet öncesi gerginlik dediğimiz premenstural sendrom ve yapılması gerekenlerden bahsedeceğiz, çünkü bu da hanımlarımız için ciddi sıkıntılar oluşturmaktadır.

Adet düzeni niçin bozulur ve neler bozar, normal dışı kanama, vücudun hem biz doktorlara hem de siz hanımlara bir işaretidir. Bu tip problemlerin çok basit nedenlerden oluşabileceği ve basit bir tedavi ile çözülebileceği gibi, altında yatan çok büyük problemlerden oluşabileceği gerçeği de göz ardı edilmemelidir. Problem ne kadar büyük olursa olsun erken teşhisin başarısı çok yüksektir. Onun için kanama bozukluklarımızı ihmal etmeyelim, en kısa sürede bir jinekoloğa baş vuralım, sorun basitse çözümlendirip hayat kalitemizi yükseltelim, eğer ciddi bir neden varsa vakit kaybetmeden tedavimizi olup zarar görmeden veya en az zararla çözüme ulaşalım.

Neler adet düzenini bozabilir; yeni adet görmeye başlayan genç kızlarımızda da ilk adet yılındaki kanamaları düzenli aralıklarla gelmeyebilir, biz gerekli muayeneyi yapıp altında herhangi bir başka neden yoksa hormonal düzen oturuncaya kadar beklenmesini tavsiye ederiz. Adetten kesilmek üzere olan hanımlarımızda da düzen bozulmaya başlar.

Başka nedenler ne olabilir dersek;

• Gebelik

• Üzüntü

• Stres

• Hormonal problemler

• İyi huylu tümörler

• Kanserler

• Doğum kontrol hapı gibi hormon haplarının yanlış kullanımı • Spiral • Enfeksiyon • Kan Hastalıkları • Tiroit hastalıkları gibi birçok neden adet düzenini bozabilir.

Adet Düzensizlikleri

Adet düzensizliği birden farklı şekilde gözlemlenebilmektedir. Yaş, sosyolojik ve psikolojik durum, fizyolojik ve hormonal durum göz önüne alındığında tıp literatüründe menore olarak tanımlanan adet düzensizliği aşağıdaki şekilde sınıflandırılabilmekte ve uygulanacak tedavi problemin nedenlerine yönelik gerçekleştirilmektedir.

Amenore: Adolesan dönemi sürecinde 16 yaşa kadar adet görememe ya da adet görmenin ortadan kalkması olarak tanımlanmaktadır. Aynı zamanda gebelik, stres ya da kilo kaybına bağlı olarak da yaşanabilecek amenore; jinekoloji alanının tüm birimlerini kapsamakta ve tedavi edilebilmektedir.

Hipermenore: Adet döneminde kanamanın hem uzun ve miktarının çok olması şeklinde açıklanmaktadır. Hipermenore nedenleri; polip, endometriosis ya da uterus myomları olacağı gibi, hipertansiyon ile kalp damar hastalıkları da olabilmektedir.

Oligomenore: Adet görmenin çok uzun aralıklarla olmasıdır. 2 – 3 ayda bir görülen adet kanamaları normal miktarda gelmektedir. Sıklıkla genç kızlarda adet görmeye başlanan ilk dönemde ya da premenopozal dönemde görülmektedir.

Polimenore: Adet döngüsünün 21 günden az sürelerde gerçekleşmesidir. Kanama miktarı normaldir ve kısırlığa neden olabilecek semptomlar içermektedir. Bu nedenle hormon tedavisi uygulanabilmektedir.

Menoraji: Adet döngüsünde süre normal fakat kanama miktarının yoğun olduğu durumdur. Kansızlığa yol açabilen Menoraji’nin nedenleri arasında myom, endometriosis ya da polipler bulunabilmektedir.

Metroraji: İki adet dönemi arasında yaşanan kanamalardır. Tümör ya da iltihap gibi nedenler sonucu gelişen metroraji; tanısal kürtaj sonrasında teşhis edilebilmektedir.

Dismenore: Adet kanamalarının ağrılı yaşanmasıdır. Anatomik nedenlerin olabileceği gibi myomlar ya da uterus ile tüplerin iltihaplı olması da neden olabilmektedir. Ağrı kesiciler ve doğum kontrol hapları ile tedavi edilebilmektedir.

Adet Düzensizliği Tedavisi

Adet düzensizliğine yol açan nedene yönelik bir tedavi yöntemi izlenmektedir. Eğer hastada yapılan tüm tetkikler sonucunda kanamaya neden olacak bir hastalık bulunamamışsa adet düzensizliği hormonal dengesizliğe bağlı olarak görülmektedir ve ilaç tedavisi uygulanmaktadır. 

Yapılan tetkikler sonucu hastada büyük myom ya da kanser tespit edilmesi durumunda ise tedavi için cerrahi müdahale gerekmektedir. Gerekirse hastanın şikayetine son vermek için rahim alma yani histeroskopi işlemine de başvurulmaktadır.